Rodzaje pieczątek
Podział pieczątek na różne rodzaje może być dokonany na kilka sposobów. Pierwszym i najbardziej oczywistym jest rodzaj nośnika pieczątki, drugim technologia wyrobu , trzecim zaś zastosowanie.
Rodzaje pieczątek ze względu na typ nośnika:
- pieczątki automatyczne samotuszujące: najpopularniejszy obecnie rodzaj pieczątki na rynku. Charakteryzuje się wbudowaną poduszką na tusz, która automatyzuje proces i znacząco ułatwia uzyskanie wysokiej jakości odbicia. Pieczątki automatyczne posiadają płytkę tekstową, która może być wykonana w technologii grawerowania laserowego ( najnowocześniejsza i zapewniająca najwyższą jakość odbicia, dlatego też stosujemy ją w naszych produktach), polimerowej (najstarsza technologia, zapewniająca najniższy koszt wytworzenia, ale najbardziej problematyczna) lub fleszowej ( technologia nowsza od polimerowej, ale ustępująca jakością i szybkością wykonania technologii laserowej ). Większość pieczątek automatycznych zawiera tusz wodny, czyli przeznaczony do powierzchni dobrze wchłaniających. Ma to swoje praktyczne uzasadnienie: pieczątki tego typu najczęściej używane są biurach, urzędach i stosuje się na dokumentach papierowych, czyli podłożu dobrze wchłaniającym. W automatach Colop istnieje możliwość dokupienia opcjonalnej poduszki filcowej, która umożliwia stosowanie tuszów szybkoschnących, wodoodpornych, przeznaczonych do nietypowych zastosowań. Pieczątki automatyczne samotuszujące można jeszcze podzielić na 2 podgrupy: automaty plastikowe oraz metalowe-szkieletowe. Pierwsze, znacznie popularniejsze są jak sama nazwa wskazuje zbudowane w większości z plastiku. Są mniejsze, lżejsze, tańsze. Oferują też mniejszą powierzchnię maksymalną płytki tekstowej. Pieczątki automatyczne metalowe-szkieletowe to konstrukcje specjalistyczne. Są większe, cięższe, stabilniejsze, mogą też posiadać większą płytkę tekstową. Są znacznie wytrzymalsze, dlatego stosuje się je najczęściej w urzędach, kancelariach prawnych, czyli miejscach o dużej liczbie dziennych odbić. Są trwałe, ale także znacznie droższe od plastikowych odpowiedników. Najpopularniejszymi producentami pieczątek automatycznych dostępnych w Polsce są: Wagraf (jedyny polski producent, wykonuje automaty samotuszujące do technologii laserowej, polimerowej i fleszowej – SUN ) Trodat ( technologia laserowa i polimerowa), Colop ( technologia laserowa, polimerowa, fleszowa – EOS) , Shiny ( producent niszowy produkujący chińskie automaty budżetowe). Pieczątki automatyczne mogą mieć różny kształt. Najpopularniejsze są oczywiście prostokątne, ale występują także automaty okrągłe, kwadratowe a nawet owalne.
- pieczątki mobilne/kieszonkowe rodzaj pieczątek, które podobnie jak automaty posiadają wbudowaną poduszkę z tuszem. Są jednak znacznie mniejsze od automatów samotuszujących, co jest ich podstawową zaletą i jest związane z ich zastosowaniem. Tego typu pieczątki są często przenoszone, ale rzadko używane. Zbudowane są w taki sposób, aby zminimalizować ryzyko ubrudzenia tuszem w czasie transportu. Bardzo często posiadają mocowanie na klips ( Trodat Mobile, Colop Pocket Plus) lub na smycz ( Colop Mouse). Niewielkie rozmiary są z jednej strony zaletą, z drugiej zmniejszają ich ergonomię, dlatego w wypadku częstego użytkowania lepszym rozwiązaniem są automaty samotuszujące plastikowe posiadające zamknięcie do przewożenia ( Wagraf seria B, Colop seria IQ, Trodat 4.0) . Pieczątki mobilne/kieszonkowe występują najczęściej wyłącznie w rozmiarach standardowych, czyli dla płytki nie większej niż 55×20 mm) . Większość wykonana jest z plastiku, ale jeden model jest pod tym ( i nie tylko tym względem wyjątkiem): tzw. pieczątka lekarska, czyli pudełko metalowe. Skąd nazwa pieczątka lekarska: ta forma pieczątki znana jest i stosowana od kilkudziesięciu lat, przez lata była najpopularniejszym rodzajem pieczątki stosowanej przez lekarzy. Pieczątki mobilne zasadniczo występują w kształcie prostokątnych, choć istnieją na rynku modele kwadratowe czy okrągłe ( stosowane niezmiernie rzadko).
- stemple – pieczątki drewniane Stemple drewniane wciąż są niezwykle popularnym nośnikiem pieczątek. Wykonane są z w całości z drewna ( jakiś czas temu istniały stemple plastikowe, ale z uwagi na mniejsza trwałość zostały wycofane z obrotu). Składają się z podstawy, do której przyczepiona jest płytka tekstowa oraz rączki ułatwiającej uzyskanie odbicia. Istnieją też stemple drewniane nie posiadające rączki, ale stosowane są rzadziej i mają niewielkie rozmiary. Stemple w przeciwieństwie do pieczątek automatycznych nie posiadają wbudowanej poduszki z tuszem. Do uzyskania odbicia niezbędna jest odrębna poduszka. Może być to poduszka plastikowa lub drewniana. W naszej ofercie posiadamy zarówno modele poduszek przystosowane do tuszu wodnego jak i do tuszów specjalnych. Odrębna poduszka z jednej strony może być uznana za wadę, gdyż zmniejsza prędkość i uniwersalność tego nośnika. Stempel jest też bardziej wymagający, gdyż to użytkownik decyduje o sile nacisku oraz o ilości aplikowanego tuszu. Odbicia stempli nie są tak powtarzalne jak w wypadku automatów samotuszujących. To co jest pewną niedogodnością w jednej sytuacji, może być jednak zaletą w innej. Dzięki większej kontroli użytkownika nad procesem aplikacji stemple zdecydowanie lepiej radzą sobie na podłożach nietypowych, nierównych, porowatych. Dlatego są zdecydowanie lepszym rozwiązaniem w wypadku stempli do toreb, kartonów, drewna, itp. Wyróżniamy dwa rodzaje stempli drewnianych: płaskie i kołyskowe ( zwane czasami kolebaczami). Różnią się one kształtem podstawy. Pierwszy rodzaj – jak sama nazwa wskazuje- posiada podstawę płaską. Stosowana jest ona najczęściej w mniejszych stemplach. Stemple kołyskowe mają podstawę zaokrągloną. Ich nazwa bierze się ze sposobu ich użytkowania: aby uzyskać odbicie stemplem należy kołysać w układzie: góra dół lub dół góra. Tak kształt nadawany jest z reguły największym stemplom , polu przekraczających 150×80 mm. Stemple drewniane podobnie jak pieczątki automatyczne mogą występować w wielu kształtach: obok najpopularniejszych prostokątnych występują też kwadratowe i okrągłe. Obok wpływu na proces aplikacji, największą zaletą kołków drewnianych są też dostępne wymiary, znacznie przekraczające automaty samotuszujące nawet metalowo szkieletowe. Największe stemple XXL dostępne w naszej ofercie posiadają pole 200×150 lub 240×120 mm .
- pieczątki i stemple z metalową płytką/czcionką: specjalistyczne produkty o dość wąskim zastosowaniu. Płytka tekstowa wykonana z metalu występuje najczęściej: w profesjonalnych automatach metalowych-szkieletowych, w stemplach urzędowych . Inną odmianą tego typu pieczątek są też datowniki i numeratory automatyczne. Należy tu zaznaczyć różnicę między pieczątkami o metalowej płytce/czcionce a modelami automatycznymi metalowymi-szkieletowymi, w których sama obudowa posiada elementy metalowe, ale płytka tekstowa jest wykonana z polimeru lub gumy. Tego typu pieczątki wymagają stosowania poduszek filcowych oraz specjalnego tuszu olejowego .
Rodzaje pieczątki – technologia wyrobu
Na rynku obecnie dostępne są 3 technologie wyrobu pieczątek: grawerowanie laserowe, technologia fotopolimerowa i fleszowa.
Pieczątki w technologii grawerowania laserowego
Najnowsza i najbardziej zaawansowana technologia wykonania płytek tekstowych w pieczątkach i stemplach. Płytka tekstowa wykonana jest z tzw. gumy stemplarskiej poddawanej obróbce laserem CO2. Laserowo wykonuje się także płytki tekstowe metalowe ( laser YAG), ale jak wcześniej wspomnieliśmy użytkowane są one niezmiernie rzadko. Grawerowanie laserowe zapewnia najwyższą dostępną jakość, nawet bardzo skomplikowanych grafik czy małego tekstu. Dużym atutem jest możliwość wykonania płytki tekstowej w bardzo krótkim czasie. Standardowa gumka o wymiarze ok. 5×2 cm graweruje się kilka minut. To wynik nieosiągalny w pozostałych technologiach. Co najważniejsze szybkość wykonania nie ma negatywnego wpływu na jakość pieczątki ( inaczej niż w technice fleszowej). W naszych pieczątkach automatycznych wykorzystujemy płytki grawerowane laserowo (wyjątek stanowią pieczątki EOS wykonane w technologii fleszowej , ale mamy ich w ofercie tylko kilka). Technologia garwerowania laserowego pozwala także wpłynąć na głebokość graweru ( stąd w ramach personalizacji mogą Państo wykonać pieczątki z pogłębionym grawerem). Oferuje także możliwośc wykonania znacznie większych płytek tekstowych. Posiadamy bowiem gumę stemplarską umożliwiającą wygrawerowanie płytki tekstowej o wymiarach kartki A3 ( 420×297 mm).
Pieczątki w technologii fleszowej ( zwanej też pre-ink, lub beztuszowa)
Technologia fleszowa różni się od pozostałych 2 tym, że płytka tekstowa jest jednocześnie poduszką z tuszem. Dlatego też wymaga zupełnie innych automatów i nie można jej zastosować do stempli drewnianych. Technologia fleszowa zwana jest z tego powodu także beztuszową, jednak ta nazwa jest niezwykle myląca i wprowadza duże zamieszanie. Każda pieczątka posiada tusz, także ta wykonana w technologii ” beztuszowej”, jednak pieczątki fleszowe jak wspomnieliśmy wcześniej posiadają płytkę tekstową już nim nasączoną. Jak deklaruje producent trwałość takiego rozwiązania jest wysoka (20-30 tys. przystawień). Czasami pieczątki pre-nk reklamuje się jako ekspresowe. Nie do końca jest to jednak prawda. Natuszowanie płytki tekstowej wymagane do uzyskania poprawnego odbicia jest procesem czasochłonnym. Zasadniczo powinno trwać nawet kilka godzin. Przez ten czas pieczątka nie może być użytkowana. Trudno więc nawać to ekspresowym wykonaniem mając na uwadze fakt, iż użytkowanie pieczątki z płytką grawerowaną laserowo możliwe jest ju w ciągu kilku minut. Drugą , równie istotną wadą takiego rozwiązania jest problem z jej ponownym natuszowaniem. Na rynku występuje 3 producentów technologii fleszowej ( najpopularniejsza Modico, później Colop EOS a najmniej popularne WAgraf Sun Stamper). Każdy z nich stosuje inne metody tuszowania i inne tusze. Samodzielne uzupełnienie takiej pieczątki jest dość trudne. Z tego powodu jest coraz mniej popularna i znacznie ustępuje technologii laserowej. Dodatkowo wymaga stosowania innych automatów samotuszujących, co też jest dużym utrudnieniem choćby w wypadku chęci wymiany treści: o ile automat z gumką polimerową można wykorzystać z płytką grawerowaną laserowo ( i odwrotnie) o tyle pieczątki fleszowe posiadają inne automaty. Dodatkowym utrudnieniem jest to, że płytka jednego producenta fleszowego może nie być kompatybilna z płytka innego producenta ( płytka Modico nie sprawdzi się w automacie EOS )
Technologia polimerowa
Najstarsza z technik wykonania płytek tekstowych do pieczątek i obciążona największymi wadami. Technologia ma właściwie tylko jedną zaletę, niedostrzegalną dla użytkownika: urządzenia ją wykorzystujące są najtańsze. Jest ona niezwykle prosta, wręcz chałupnicza: urządzenia składa się z kilku jarzeniówek UV oraz 2 szyb, całośc zamknięta w szczelnym pudełku. Najpierw należy wywołać czarnobiały film. Następnie z jego pomocą naświetla się płynny materiał- fotopolimer. Miejsca wystawione na promieniowanie UV ulegają utwardzeniu . Następnie usuwa się nadmiar polimeru, gumkę jeszcze chwilę naświetla. Czyni to proces wykonania płytki tekstowej znacząco dłuższym niż w wypadku grawerowani laserowego. Płytki polimerowe oferują gorszą jakość niż pozostałe techniki, z reguły odbicie jest grubsze, częściej następuje zalewanie się tekstu. Co prawda stemplarz z dużym doświadczeniem potrafi wpływać na wysokośc liter, ale wpływ ten jest minimalny. Dodatkowo płytki wykonane z polimeru można stosować wyłącznie z tuszami wodnymi. W zetknięciu z tuszami specjalnymi ulegają one trwałemu uszkodzeniu. Polimer stosowany jest już obecnie rzadko, wyłącznie w niewielkich zakładach stemplarskich.
Rodzaje pieczątek – zastosowanie
Z uwagi na zastosowanie pieczątek możemy wyróżnić wiele ich grup. Do najważniejszych zaliczamy:
- pieczątki firmowe (nagłówkowe) najpopularniejszy rodzaj pieczątki. Zawiera najczęściej nazwę firmy, dane teleadresowe